Napels #5: Caravaggio en kerken in het historisch centrum

In april 2024 trokken Leen en ik naar de Italiaanse stad Napels voor onze jaarlijkse citytrip. Napels wordt ook wel de buik van Italië genoemd, ze zijn er blijkbaar zot van kerststallen en er is altijd wel ergens een hoek van waaruit de Vesuvius opdoemt. Napels is veelzijdig, Napels is luid, Napels is vuil en Napels voelt nog heel echt. Het werd een fijne kennismaking met deze zonnige stad.

Op onze derde dag waren we toegekomen aan het centro storico en zoals je de vorige keer kon lezen bezochten we al een mooi klooster en een bijzondere schedel in een kerk. Na de lunch trokken we verder op pad.

Terug door de smalle sfeervolle straten van Napels met een korte stop bij de Banksy mural ‘Madonna con la pistola’, een werk dat verwijst naar de mengeling van Napels’ criminaliteit en vroomheid.

En die vroomheid laat zich stevig blijken in het aantal kerken, Napels wordt ook wel de stad van de 500 koepels genoemd. Op elke straathoek vind je er eentje. Wij besloten de duomo (kathedraal) te vereren met een bezoek.

Achter de redelijk sobere neogotische gevel schuilt de belangrijkste kerk van de stad, opgericht voor de beschermheilige San Gennaro. Hij zou er begraven liggen en zijn bloed wordt er nog bewaard. Je kan de kerk gratis bezoeken, maar wil je toegang tot de plek waar ze het bloed bewaren dan betaal je een klein extra bedrag.

Het interieur van de kerk is vaak herbouwd door meerdere aardbevingen en bombardementen tijdens WOII. Het is vandaag een barokke kerk met een heel dramatisch altaarstuk waaronder de heilige San Gennaro, een bisschop die ergens in de jaren 300 door de Romeinen werd vermoord, begraven ligt.

Als ik Duomo hoor denk ik meteen aan een groot gebouw dat veel plek inneemt (zie ook Firenze). De kathedraal van Napels is wel degelijk groot, maar door alle huizen die er zijn rond gebouwd valt dat zo niet op. Het interieur is eigenlijk best sober, maar tegelijk heeft het ook wel iets. Ik vond de lichtinval vanaf het altaarstuk naar het middenschip heel speciaal en dat heb ik hierboven proberen vangen met de camera.

Volgende stop: Pio Monte della Misericordia. Dat is een kerk die hoort bij een barok paleis uit de 17de eeuw. Opgericht met de missie om iets terug te geven aan de zieken en armen in de maatschappij. In de kerk hangt een meesterwerk van Caravaggio, naast zes andere schilderijen. Het werk van Caravaggio heeft de toepasselijke naam ‘The seven acts of mercy’.

Een toegangsticket kost 10 euro per persoon en geldt zowel voor de kerk als het museum in het paleis. Je komt wel meteen binnen in de kerk. Het is geen grote ruimte maar de opbouw is in een soort van achthoek. In elke zijkapel hangt een schilderij. Naast Caravaggio prijken werken van Luca Giordano, Carlo Sellitto en Fabrizio Santafede aan de muren (ik kende ook alleen die eerste hoor).

Caravaggio (foto links) kreeg in 1607 400 dukaten om het werk te maken en speelt heel duidelijk met zijn typisch licht-donker contrasten. De moeder van de genade verschijnt omringd door twee engelen boven een groep figuren die allerlei ondeugden moeten voorstellen. Op zijn Caravaggio’s zijn de figuren niet mooi, maar heel echt en rauw uitgebeeld.

Het is dus zeker een meesterwerk, maar ik vond de andere kapellen ook de moeite. Daar vond ik ook meerdere moderne werken van onze Jan Fabre rond het thema genade.

Links: Jan Fabre. Rechts: museum.

Het museum zit zoals verwacht in een aantal mooie barokke ruimtes, maar bevat vooral schilderijen van onbekendere schilders. Er zijn ook veel kunstobjecten en zelfs een kleine zaal met moderne werken.

We wandelden er dus even rond op ons gemak. Veel mensen doen enkel de kerk, dat vond ik ook maar zonde. Heb je interesse in kunst en/of Caravaggio dan is Pio Monte della Misericordia zeker de moeite. De toegangsprijs gaat vandaag nog steeds naar een goed doel trouwens.

Je zou zeggen dat we ondertussen genoeg kerken hadden gezien. Maar de San Lorenzo Maggiore beloofde iets moois: een blik onder de grond én een stukje klooster. Een bezoekje kost 9 euro per persoon.

Je komt meteen binnen in de patio van het klooster en van daaruit kan je de kerk binnen gaan. Het gaat om een gotische kerk met barokke elementen. Daarnaast kan je een aantal prachtig gedecoreerde zalen met fresco’s op het plafond bekijken. Er was alleen net een privéfeest.

Maar nog straffer is het feit dat deze kerk pal in het centrum van de oude Romeinse stad staat. Onder het huidige niveau van Napels gaat namelijk nog een hele stad schuil met Griekse en Romeinse overblijfselen – Neapolis. En onder de San Lorenzo Maggiore is het marktgebouw (macellum) teruggevonden. En die overblijfselen kan je vandaag bekijken.

De vroegste overblijfselen zijn uit de 5de of 4de eeuw V.C., uit de Griekse tijd toen het dienst deed als agora. Nadien werd het een Romeinse markt. In de 5de eeuw N.C. is het geheel overstroomd en weggezakt in de modder. Nadien werd er dan voor het eerst een kerk over gebouwd.

Links: een gang in het marktgebouw. Rechts: nog een origineel stuk van Romeinse mozaiekvloer.

Je kan de opgravingen ook bezoeken met een begeleide tour, daar hadden we zo laat op de namiddag geen zin meer in. Maar ik raad het toch wel aan om wat meer context te krijgen. Er staan namelijk nergens bordjes dus daardoor liepen we soms wat verdwaald rond.

Deze plek neemt je dus letterlijk mee doorheen de eeuwen. Fijn om te bezoeken en je kan er zeker rust vinden als je de drukke steegjes van het centrum even beu bent.

Genoeg kerken gezien nu? Ja! Wij ploften neer op het terras van Bar La Nova Central, op een plein met – jawel – een kerk, die we niet hebben bezocht ;). En zo kwam er een einde aan onze derde dag in Napels, en konden we het toeristisch centrum laten voor wat het is.

Op mijn reisgidspagina vind je een handig overzicht van alle bestemmingen die ik bezocht en de bijhorende blogposts die ik erover schreef. Zo vertrek je nooit zonder inspiratie op vakantie.